LM SSTEM ANALZ (MSA)

LM SSTEM ANALZ (MSA)

(Measurement System Analysis)

Web Site : www.mehmetsahin.biz    / Hazrlayan : Mak.Mh.Mehmet ahin

 

1.MSA ALIMASINDA KULLANILAN TERM ve KISALTMALAR

 

lm Sistemi : llen karakteristie numara tayin eden operasyonlar,yntemler,lm cihazlar , yazlm , lm yapan personel ve lmleri elde etmek iin kullanlan proseslerin tmdr.

 

Eilim : lmlerin gzlemlenen ortalamas ile referans deeri arasnda ki farkdr.Ayrca doruluk tabirini de kullanabiliriz.

 

znrlk : lm sisteminin llen karekteristikde ki kk farkllklar bile belirleyebilme ve gsterebilme kapasitesi.

 

Yinelenebilirlik (Tekrarlanabilirlik) : Tamamen ayn koullarda ayn parann ayn karakteristiinin ayn lm aracnda ayn operatr tarafndan yaplan tekrarl lmlerinden elde edilen verilerin gsterdii yaylmdr.Deikenlik deeri azsa “Yinelenebilirlik” iyidir.

 

Tretilebilirlik (Yeniden retilebilirlik) : Tamamen ayn koullarda ayn paray ayn lm aracn kullanarak len farkl operatrlerin lm deerlerin ortalamas arasnda ki farkdr.Fark kkse “Tretilebilirlik” iyidir.

 

Kararllk : Uzun bir sre iinde ayn ana paralarn bir karakteristiinin bir lm sistemi (test/cihaz) araclyla elde edilen lmlerindeki toplam deikenliktir.Fark kkse “Kararllk” iyidir.

 

st Kontrol Snr (ks) :  Operatrlerin ortalama aralnn (Rort) Deneme Says Katsays(D4) ile arpmyla bulunan deerdir. (ks)= (Rort)x(D4)

 

Toplam Tolerans : MSA almas uygulanan prosesin lm karekteristiinin toplam tolerans deeridir.rnein MSA almas yaplan “200.2” lsnn Toplam Tolerans Deeri “0,4”dr.

 

znrlk : lm sisteminin, llen karakteristikteki kk farkllklar bile belirleme ve gsterme kapasitesidir.

 

Dorusallk : lm cihaznn beklenen operasyon aral boyunca, lm cihaznn eilim deerlerindeki farklardr.

 

Toplam Deikenlik : Yinelenebilirlik ve tretilebilirliin karelerinin toplamnn karekknn alnmasyla bulunan deerdir.MSA almasnn sonucunu belirleyen deerdir.

 

Operatr Says : MSA almas srasnda lm yapan ve lm deerleri MSA Veri Toplama Formuna (P.TM.720.01 /F16A ) yanstlan kii adedidir.Minimum 2 kii olmas MSA almasndan etkin sonu almamz salar.

 

Deneme Says : Bir lm operatrnn MSA almas srasnda 1 paray rastgele olarak lme adedidir.Minumum bir lm operatr 2 kez lm yapmaldr.

 

Para Adedi : MSA almas srasnda llen para adedi.ASV de 10 para olarak kabul edilmi ve formlasyon 10 para adedine gre dzenlenmitir.

 

D4 (Deneme Says Katsays) : Deneme Saysna gre deien bir katsaydr.

       2 deneme iin 3,268 (Asokan Metodu)

       3 deneme iin 2,570 (Asokan Metodu) kabul edilir.

 

d2(Operatr Says Katsays): Operatr Saysna gre deien bir katsaydr.

      2 operatr iin 1,128 (Asokan Metodu)

      3 operatr iin 1,693 (Asokan Metodu) kabul edilir.

 

2.LM SSTEMLER ANALZ (MSA) ve UYGULAMA EKL

Kaliteli retimin baarlabilmesi iin retim girdisinin, srecinin ve ktsnn srekli olarak kontrol altnda tutulmas gerekmektedir. Bu kontroller, gerekli paralarn llmesi ile yaplr. lmler sonucunda, elde edilen veriler ile istenilen spesifikasyonlarn salanma derecesi tespit edilerek retim sreci her aamada kontrol altnda tutulabilir. Yaplan lmler sonucunda spesifikasyon d bir durum tespit edildiinde, bunun sebebi belirlenmeli ve sorun giderilmelidir. rnn belirlenen kalite dzeyinde olumas isteniyor ise, kalite kontrol almalar dikkatli biimde yrtlmelidir. Kontrol almalar srasnda yaplabilecek bir yanllk (hatasz rnn hatal olarak veya hatal rnn hatasz olarak nitelenmesi), direkt olarak rnn kalitesi ile ilgili karar etkileyecektir. Bu aklamadan da anlalaca gibi, lmleme sonucunda gvenilir veriler elde edebilmek iin lm sisteminin de gvenilir olmas gerekmektedir.

lm sistemi operatrler ve lm aralarndan olumaktadr. lm sistemini oluturan operatrlerin, lm yapabilme yetenekleri tespit edilmeli ve eksiklik,yetersizlik grldnde gerekli eitimler verilmelidir.Ayn ekilde, lm aralar da lmleri doru yapabilecek ekilde ayarlanmal,belirlenen periyotlara uygun olarak kalibrasyonlar veya dorulamalar yaplmaldr. Gerek operatrler gerekse lm aralar zaman iersinde baz nedenlerden llen verilerde deikenlie neden olabilmektedirler. Bu nedenden, operatrler ve lm aralarndan oluan “lm sistemi” belirli zamanlarda istatistiksel olarak analiz edilerek, gvenilirlii salanmaldr. Eer lm sistemi gerektii ekilde incelenmez ve gerekli dzenlemeler yaplmaz ise lmlemelerden elde edilen veriler kullanlarak yaplacak analizler de gvenilir sonular vermeyecektir.Ayrca yaplan lmler sonucu rnlerin “Uygun” veya “Uygunsuzluklar” gvenilir olmayp ve gerei de yanstmayabilir.

Kalite kontrol almalarnda, lm sonularnn hatal olmadn varsaymak veya bu konuya yeterli nemi vermemek yanl bir yaklamdr.lm sisteminin hatal olmadn kabul edip, kontrol almalarna balamak ise, daha en batan kalite kontrol sisteminin gvenilirliini olumsuz etkiler.

lm aracnda oluabilecek basit bir mekanik sorun, aralarn ayarlarnn iyi yaplmamas, operatrler ile ilgili sorunlar, evre artlar gibi faktrler lm sisteminin hatal sonular vermesine neden olur. Bu nedenle, hata kaynaklar tespit edilerek sorun giderilmeye allmaldr.

lm verileri daha nce olmad kadar sk ve deiik ekillerde kullanlmaktadr. rnein, bir retim prosesinde ayarlama yaplp yaplmayacann karar genellikle lm verilerine dayandrlacaktr. lm verileri veya bunlardan hesaplanan baz istatistikler, prosesin istatistiki kontrol limitleri ile karlatrlr, ve eer karlatrma prosesin istatistiksel olarak kontrol dna ktn gsterirse, bir takm ayarlamalar yaplr. Eer kontrol iindeyse, prosesin ayarlama yaplmadan yrmesine izin verilir.Bu nedenle bir lm sisteminin gvenilirlii ok daha nemli bir hale gelmektedir.

 

Bir lm sisteminin gvenilirliini belirlemede aadaki etkenler gz nne alnmaldr:

1 - lm aracnn yinelenebilirliinin belirlenmesi,

2 -  lm aracnn tretilebilirliinin belirlenmesi,

3 - lmlemeler arasndaki zaman farkllnn lm sonularna

etkisinin belirlenmesi,

4 -  Farkl lm aralar ile yaplan lmleme sonularnn

karlatrlmas,

5 - lmleme plannn oluturulmas,

6 - lmlemelere etki edebilecek evre faktrlerinin belirlenmesi.

 

lm sistemi yeterlilik analizi almas, mevcut lm sistemini deerlendiren bir yntemdir. Bu alma, lm sisteminin gvenilir sonular verebilme yeteneini belirler. lm sistemi yeterlilik almas genel olarak aadaki konular tespit etmek iin yaplabilir :

1 - Yeni lm arac veya lm yntemlerini deerlendirmek,

2 - Ayn tipteki lm aralarn karlatrmak,

3 - lm aralarn ayarlama sonrasnda incelemek,

4 - Tedarikilerin lm sistemlerini karlatrlmak,

5 - lm operatrlerinin yeteneklerini belirlemek.

 

lm sistemi analizi almasnda yaplacak planlamann aamalar genel olarak u srada olabilir :

1 - almann amacnn, veri tipinin ve lm ynteminin belirlenmesi,

2 - Verileri toplama ynteminin belirlenmesi,

3 - Verilerin toplanmas ve kayt edilmesi iin uygun bir formun hazrlanmas,

4 - Verilerin hesaplama ynteminin belirlenmesi,

5 - Sonularn deerlendirilmesi,

6 - Gerekli ise dzeltici faaliyetin oluturulmas,

7 - Analiz sonularnn raporlanmas,

8 - almann belirli bir sre sonra tekrarlanmas.

 

Bu planlamaya uygun olarak klasik lm sistemi yeterlilik analizi almasnda pratikde aadaki admlar izlenir

1 - Analizin yaplaca lm aralarnn gerekli ayarlar yaplr,

2 - retim srecinden 10 adet para seilir ve 1 den 10 a kadar numaralanr.

3 - almaya katlan operatrlere lmeyi nasl yapacaklar konusunda gerekli eitim verilir (almada en az iki operatr kullanlmaldr),

4 - 1.operatre on para sras ile lmletilir ve sonular veri formuna kayt edilir.

5 - Ayn paralar, ayn koullarda 2. operatrlere ltrlr

ve veri formuna kayt edilir

6 - Ayn on parann sralar deitirilir ve 1. ve 2.operatrlere

ayn koullarda tekrar ltrlr ve lm sonular ilk yaplan

sralamaya gre kayt edilir,

7 - llen deerler bilgisayara aktarlarak tm deerler elde edilir.

8 - Bulunan bu deerlerden yorumlanacak 2 adet deer vardr.

      A-st Kontrol Snr : st Kontrol Snr tm aralklardan byk olmaldr.Ancak bu art    

          gerekleirse MSA almasna devam edilir.Aksi durumda snr aan deerin sebebi aratrlr ve

         ortadan kaldrlarak yeniden lm yaplr.

      B-% Toplam Deikenlik (%TD) : % Toplam Deikenlik MSA almasnn sonucunu belirleyen en

           nemli deerdir.Deerin yorumu u ekildedir:

           %TD %10 : Kabul (Uygun)

           %20 %TD > %10 : artl Kabul (Mteri Onay ile Kabul Edilir)

           %30 %TD > %20 : artl Kabul (Mteri Onay Verse Bile Risk Tayan lm Sistemi)

          %TD > %30 : Red  (Yeni MSA plan yaplmal)

 

 

Geri dn   |   Ana sayfa