KALTE LE KULLANILAN TERMLERN ANLAMLARI

KALTE LE KULLANILAN TERMLERN ANLAMLARI

Web Site : www.mehmetsahin.biz     / Hazrlayan : Mehmet ahin

 

Alt Yap :Bir kuruluun altrlmas iin gerekli olan hizmetler, donanm ve olanaklar takm.

Ak izelgesi (Flow Chart) :Bir rn veya hizmetin izledii yolun, sapmalarn ortaya karlabilmesi amacyla aklanmasna gerek duyulduunda kullanlan bir izelgedir.

Akreditasyon :Belgelendirme kurulular, laboratuarlar, muayene ve deney kurulularnn belirli grevleri yapmaya yeterli olduklarnn uluslararas kabul grm teknik kriterlere gre deerlendirilerek, belgelendirilmesi faaliyetidir.

Belgelendirme (Certification) :Gerekli yetkilerle donatlm bir kurulu tarafndan, sre, sistem, rn veya servis kalitelerinin gerekli gereksinimlere ve standartlara uygunluunun belirlenmesi, dorulanmas, onaylanmas iin gerekletirilen yntem ve etkinliklerdir. 

Cazip Kalite (Attractive Quality) :Mterinin henz gereksinim duymad, fakat ileride gereksinim duyaca farkllklar hayal etmeyi ve bu farkllklar rn ve hizmete geirmeyi amalayan kalite anlaydr.

alma Ortam :in altnda yapld artlar takm

Denetleme :Bir kuruluun faaliyetlerinin, kullanld laboratuar, sistemler ve personelinin tanmlanm dzenlemelere ve/ veya standartlara uygun olup olmadnn belirlenmesidir.

Deneti (Auditor) :Sorumluluklar yaplan denetimin amacn anlamak, gerekletirmek, denetim sonularn rapora dkmek, mteri tarafndan alnan istek geldiinde alnan dzeltici ilemlerin sonularn denetlemek, denetimle ilgili herhangi bir belgeyi muhafaza etmek veya gizli tutulup saklanmasn salamak, denetlenen kuruluu denetimi etkili ve verimli bir ekilde planlayp nyargsz bir incelemeye tabi tutmak olan ve bunlar gerekletirirken belirlenen denetim standartlarna uyan kiidir.

Dzeltme :Saptanan uygunsuzluu gidermek iin yaplan faaliyet.
 1 – Dzeltme, dzeltici faaliyet ile beraber yaplr.
 2 – Bir dzeltme, tekrar ileme veya yeniden derecelendirme gibi olabilir

Dk Kalitenin Maliyeti (Cost of Poor Quality) :Arzu edilen kaliteye ulamak ve kalitede srekli bir geliim salamak amacyla gerekletirilen etkinliklerin toplam giderleridir.

Dzeltici Faaliyetler (Corrective Action) :Saptanan bir uygunsuzluun sebebinin veya dier istenmeyen durumu yok etmek iin yaplan faaliyet

Dokman Kontrol (Document Control) :Kalite gvence sistemi erevesinde rn kalitesini etkileyebilecek tm dkmanlarn hazrlanmasnn, muayenesinin, onaylanmasnn ve geri ekilmesinin bir sistem erevesinde yrtlmesidir.

Dokmanlarn Gzden Geirilmesi (Documents Review) :Kalite gvence sisteminin yeterli lde dkmante edilip, yazl kurallar ve talimatlarn belirtilen artlara uygunluunun ve uygulanp uygulanmadnn, ISO 9000 maddeleri erevesinde yeniden gzden geirilmesidir.

Dorulama :Objektif delilin salanmas yolu ile belirlenen artlarn yerine getirildiinin teyidi.
 1 – “Dorulanm” terimi karlkl gelen statleri belirlemek iin kullanlr.
 2 – Teyit, aadaki gibi faaliyetleri kapsayabilir.
•Alternatif hesaplamalarn yaplmas
•Onaylanm benzer tasarm artnamesi ile yeni tasarm artnamesinin mukayese edilmesi,
•Deneylerin ele alnmas ve demonstrasyon,
•Bask ncesi dokmanlarn gzden geirilmesi.

Ekonomik Kalite (Economic Quality) :rnn salad ek karn ald kalite seviyesidir. Ayn zamanda ekonomik kalite yneticilere, mterileirn harcama-kar ilikisine bakarak kaliteyi ne ekilde akladklarn da hatrlatr.  

Geri Dnm :Atklarn fiziksel ve/veya kimyasal ilemlerden geirildikten sonra ikinci hammadde olarak retim srecine sokulmas.  

Geri Kazanm :Tekrar kullanm ve geri dnm kavramlarn da kapsayan; atklarn zelliklerinden yararlanlarak iindeki bileenlerin fiziksel, kimyasal veya biyokimyasal yntemlerle baka rnlere veya enerjiye evrilmesi.  

Geerlilik :Objektif delil salamak yolu ile belirli bir kullanm amac veya uygulama iin artlarn yerine getirildiinin teyidi.
 1 – “Geerli klnm” terimi karlk gelen statleri belirlemek iin kullanlr.
 2 – Geerlilik iin kullanm artlar benzetiim veya gerek olabilir.

Gvenilirlik (Reliability) :Bir birimin, belirlenen artlar altnda ve belirli bir zaman diliminde, istenilen fonksiyonlar yerine getirebilme kabiliyetidir. Gvenirlik terimi, ayn zamanda baar ihtimalini veya baar orann gsteren gvenirlik zellii olarakta  kullanlr.

Gzden Geirme :Tespit edilen hedeflere ulamak amacyla ele alnan konunun etkinlii yeterlilii ve uygunluunu tayin etmek iin yaplan faaliyet.
Not – Gzden geirme, verimliliin tayinini de ierebilir. rnek, ynetimin gzden geirmesi, tasarm ve gelitirme gzden geirmesi, mteri artlarnn gzden geirilmesi ve uygunsuzluun gzden geirilmesi.

Histogram (Histogram) :Bir veri dizisindeki deiikliklerin snflandrlmas ve bunlarn dalmnn ubuklar ile gsterimidir. Histogramlar saysal tablolarda gzlenemeyen gruplamalarn daha kolay anlalmasn salar. Histogram kalitenin yedi aracndan biridir.

zlenebilirlik :Dikkate alnan bir eyin gemiini, uygulanmasn veya yerini izleme yetenei.
 1 – Dikkate alnan bir rn ise izlenebilirlik;
•Malzeme ve paralarn menei,
•Proses gemii ve
•Teslimattan sonra rnn yeri ve datm
ile ilgili olabilir.

Kabul / Red ltleri  (Accept / Reject Criteria) :Bir rn veya hizmetin kabul edilebilir ya da edilemez olduunun llmesinde ve karar verilmesinde kullanlan ltleridir.

Kabul Edilebilir Kalite Seviyesi (Acceptable Quality Level (AQL) :Mteri tarafndan kabul edilebilecek durumdaki rnlerin yzdesidir.

Kaizen :Srekli iyiletirme kavramn gsterir. Japonca olan bu kavram zamanla birike kk ve srekli gelimeler dizisidir. Bu gelime tm alanlarn katlmyla elde edilir.

Kalibrasyon (Calibration) :Ulusal ya da uluslararas standartlara gre izlenebilirlii mmkn olan ve doruluu kantlanm l aleti ya da cihazlaryla karlatrlarak, standart olmayan l aleti veya cihazlardaki sapmalarn belirlenmesi ya da ayar yolu ile ortadan kaldrlmasdr.

Kalite (Quality) :Bir rn veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiyalar karlama kabiliyetine dayanan, zelliklerinin toplamdr.

Kalite El Kitab (Quality Manual) :Kuruluun tm kalite sistemlerini tanmlayan ve kalite politikasn belirten en st dzeydeki dokmandr. Bu dokman ayrca yetki,sorumluluk, iliki ve sistem uygulamalarn tanmlayan bilgileri ierir.

Kalite Gvencesi (Quality Assurance) :rn veya hizmetin, kalite iin belirlenen istekleri karlamak maksadyla, yeterli gveni salamas iin gereken planl ve sistematik faaliyetlerin btndr.

Kalite Hedefi :Kalite ile ilgili olarak aranan veya amalanan bireydir.

Kalite Kontrol (Quality Control) :Kalite isteklerini salamak iin kullanlan uygulama teknikleri ve faaliyetlerdir.

Kalite Maliyeti (Cost of Quality) :Uygun kaliteye erimek amacyla yaplan almalarn maliyetiyle yetersiz kontroller sonucu ortaya kan maliyetlerin toplamdr. Kabaca, ilevsel kalite maliyetleri ve d kalite gvencesi maliyetleri olarak iki balk altnda incelenebilir.

Kalite Planlamas :Kalite hedeflerinin saptanmasna odaklanan gerekli altrma prensiplerini ve kalite hedeflerini yerine getirmek iin ilgili kaynaklar belirleyen kalite ynetimin paras

Kalite Politikas (Quality Policy) :Kuruluun st ynetim tarafndan kalite ile ilgili olarak belirlenen resmi amacdr.

Sunulan rn veya hizmet iin, srece ayrca maliyet ekleyen ancak mteri gznde bir deer yaratmayan etkinlikleri ifade etmek iin kullanlan terimdir.  

Kalite Ynetimi (Quality Management) :Kalite politikasn belirleyen ve uygulayan tm ynetim fonksiyonlarndan biridir.

Kalitenin Yedi Arac (Seven Tools of Quality) :Kurulularn kendilerini gelitirebilmelerine ve ilemlerini anlayabilmelerine yardmc olan aralardr.Bunlar:

1. Neden-Sonu Diyagram

2. Kontrol Listesi

3. Kontrol Formu

4. Ak izelgesi

5. Histogram

6. Pareto izelgesi

7. Dalma Diyagram dr.  

Kalite Sistem Denetimi (Quality System Audit) :Uygulanabilir kalite sistem elemanlarnn uygunluunun ve gelimiliinin, belirginliinin ve belirtilen koullar dorultusunda etkin bir biimde uygulanrlnn incelenmesi ve tarafsz olarak deerlendirilmesi yoluyla ispat iin uygulanan faaliyettir.

Kalite Sistemi (Quality System) :Kalite ynetiminin uygulanmas iin gerekli olan kurulu yaps, sorumluluklar, prosedrler, prosesler ve kaynaklardr.

Kalite Sisteminin Yeniden Gzden Geirilmesi (Quality System Review) :Kalite politikas ve deien koullara gre yeni hedefler esas alnarak, kalite sisteminin durumun ve yeterliliinin st ynetim tarafndan deerlendirilmesidir.  

Kalite Karakteristii :Bir rnn/ hizmetin, bir prosesin veya bir sistemin bir artla yapsal karakteristii ( yapsal bir eyde zellikle kalc karakteristik olarak bulunan zellik anlamndadr.)

Muayene (Inspection) :Bir rn ve hizmetin bir veya birden fazla zelliinin lme, deney ve mastarlama gibi ilemlere tabi tutularak, sonularn belirlenen artlara uygunluunun kyaslanmasdr.

Mteri Odakl (Customer oriented) :Mteri istek v e beklentilerini karlama ilkesini, kurulutaki tm alanlarn grevi olarak ortaya koyan ve bu dorultuda rn kalitesini hedefleyen yaklamdr.

Mterinin Sesi (Voice of Customer) :Mterinin, rn veya hizmet ile ilgili fikirlerinin renilmesi ve bu bilgilerin-srelerin gelitirilmesi amacyla kullanlmasdr. Mterinin sesini dinleme, kurulua rnlerini veya hizmetlerini gelitirme olana tanr.

Mteri Memnuniyeti :Mterinin, artlarn yerine getirildiinin, mteri tarafndan alglanan tatmin derecesi.
 1 – Mteri ikayetleri, dk mteri tatmininin yaygn bir gstergesidir. Ancak, bu ikayetlerin olmamas mutlaka yksek mteri tatminini ima etmez.
 2 – Hatta, mteri ile mutabk kalnm ve artlarn yerine getirilmi olmas bile, zorunlu olarak yksek bir mteri tatminini ima etmez.

Nitelikli reticiler Listesi (Qualified Manufacturer s List -QML) :Mterinin kalite gereksinimlerini karlayan reticilerin deerlendirilmesi ve belirlenmesi sonucunda ortaya kan listedir.

Numune Alma Plan (Acceptance Sampling) : rnlerin yn veya partisinin kabul etmek veya red etmek iin muayene rneklemesinin prosedr veya talimat.

Olduu gibi kullan (Use-as-is) :Bir veya daha fazla uygunsuzluu ieren bir parann son ilemidir. nemsiz uygunsuzlua ramen parann tasarlanan ama dorultusunda kullanlabilmesi sz konusudur.

nleyici Faaliyet :Potansiyel bir uygunsuzluun sebebinin veya dier istenmeyen potansiyel durumlarn bertaraf edilmesi iin yaplan faaliyet

Prosedr (Procedure) :Bir ilemin gerekletirilmesi iin gereksinim duyulan belirtilmi yoldur.

1 – Prosedrler dokmante edilebilir veya edilmeyebilir.
 2 – Bir prosedr dokmante edildiinde “yazl prosedre” veya dokmante edilen prosedr” terimi sklkla kullanlr. Bir prosedr ieren dokman “prosedr dokman” olarak adlandrlabilir.

Proses (Process) :Girdileri ktlara dntren birbirleriyle ilgili veya etkileimli faaliyet takm.

Sapma zni (retim zni) Deviation Permit (Production permit) :retimden veya hizmetin hazrlndan nce, belirli miktar veya zaman iin, belirlenmi artlardan sapmaya verilen izindir.

Sorumluluk (rn, hizmet) Liability (Product, service) :rn veya hizmetin sebep olduu ahslarda yararlanmalar, mal ve mlklerde hasarlar veya dier zararlarn, retici veya bakalar tarafndan tazmin edileceini belirten, genel bir terimdir.

Szlemenin Gzden Geirilmesi (Contract Review) :Bir kuruluun szlemeyi imzalamadan nce, szlemede kalite gereksinimlerinin yeterince tanmlandndan, dkmante edildiinden ve kurulu tarafndan bunlarn kolayca anlalabillir olduundan emin olmak iin yerine getirdii sistematik ilemlerdir.

Standart :Mutabakat salanm ve kabul edilmi bir kurumca onaylanm, mevcut artlar altnda en uygun seviyede bir dzen kurulmasn amalayan, ortak ve tekrar eden kullanmlar iin, faaliyetler ve sonularyla ilgili kurallar, klavuzlar veya karakteristikler ihtiva eden dokmandr.

Standart D zin (Concession/Waiver) :mal edilmi olan, fakat belirlenmi nitelikleri tamayan bir miktar malzeme, bileen veya stoklarn kullanlmas veya piyasaya arz iin verilen yazl izindir.

Srecin Yeniden Tasarm (Process Re-engineering) :Genelde deien mteri gereksinimleri, rekabet yaps sebebiyle etkinliini kaybetmi bir srecin mevcut mteri gereksinimleri analiz edilerek eskiyi referans almakszn yeniden dzenlenmesidir.

Sre (Process) :Bir takm girdileri kullanarak katma deeri daha yksek bir ktnn elde etmesini amalayan birbiriyle ilikili aktiviteler dizisidir.

Sre yiletirme (Process Improvement) :Srecin analizi neticesinde katma deersiz ilerin ayklanmas, srecin basitletirilmesi, otomasyonu gibi yntemlerle srecin etkinlii ve verimliliinin artrlmasna ynelik faaliyetlerdir.

Sre Performans (Process Performance) :Srecin etkinlii ve verimliliini ifade eder. Srecin ktsnn belirlenmi standartlar iinde alp almadn, hedefleri karlayp karlamadn ve mteri kalite gereksinimlerini karlayp karlamadn gsterir. Sre performans genelde balkta toplanabilecek "Kalite", "Maliyet", "Zaman",gstergeleri ile takip edilir.

Srekli Geliim :Kuruluun evre politikalarna uygun olarak, her alandaki evre icraat ve baarsn gelitirme amacyla evre Ynetim Sisteminin gelitirilmesidir.

Srekli yiletirme (Continuous Improvement) :Shewhart n ortaya att "Srekli yiletirme"kavram, Toplam Kalite Ynetimi nin en temel etkinliklerindendir. Bir kurulutaki btn fonksiyonlarn (rn, hizmet ve sre) sistematik bir ekilde srekli iyiletirilmesi demektir. st ynetimin liderliinde eitilmi personelin takmlar halinde organize olmas ve "Mteri Odakllk" sonucu belirlenen hedefler dorultusunda srekli iyiletirme almalar yapmasdr.

Tasarmn Gzden Geirilmesi (Design Review) :Tasarm artlarnn deerlendirilmesi, tasarmn bu artlar karlayabilmesi ve problemlerin tanmlanarak zm yolu getirmesi iin, tasarm dokmante edilerek, detayl ve sistematik olarak incelenmesidir.

Tedariki :Bir rn salayan kurulu veya kii. rnek, retici, datc, perakendeci veya rnn satcs veya hizmet   veya bilgi salayanlar.
 1 – Bir tedariki kuruluun iinden veya dndan olabilir.
 2 – Szlemeli bir durumda bazen tedariki “mteahhit” olarak da adlandrlr.

Tekrar Kullanm :Atklarn toplama ve temizleme dnda hi bir ileme tabi tutulmadan ayn ekli ile ekonomik mr doluncaya kadar defalarca kullanlmas

Bir tetkik yapmak iin yeterlilii olan kii

Toplam Kalite Ynetimi : srelerini ve rn/hizmetlerin srekli iyiletirilmesini amalayan bir felsefedir.

Uygunluk (Conformance) :Bir rn veya hizmetin konu ile ilgili spesifikasyon, szleme veya ynetmeliklerin gereksinimlerini karladn belirten bir dorulamadr.

Uygunluk Belgelendirmesi (Qualification) :Bir retici veya datcnn rnlerinin, szlemeye ya da bir mhendislik izmin gereklerine uygunluunun belirlenmesi amacyla incelenmesi, test edilmesi ve onaylanmas ilemidir.

Uygunsuzluk (Noncomformance) :Bir rnn szlemede, mhendislik iziminde veya spesifikasyonlarda belirtilen gereksinimleri yerine getirmemesidir.

rn/Hizmet :Bir prosesin sonucu

Verimlilik :Elde edilen sonu ile kullanlan kaynaklar arasndaki iliki.  

Vizyon :Kuruluun gelecekte nasl olmak istediini tanmlayan ifade 

Yeterlilik :Bilgiyi ve beceriyi uygulamak iin gsterilen yetenek.  

st Ynetim :Bir kuruluun en st seviyede idare ve kontrol eden kii veya kiiler grubudur.

 

KULLANILAN BAZI KALTE KISALTMA ve TANIMLARI

 

APQP (Advance Product Quality Planning) : leri rn Kalite Planlamas

AQL (Acceptable Quality Level) : Kabul Edilebilir Kalite Seviyesi

FMEA (Failure Mode and Effect Analysis) : Hata Tr ve Etkileri Analizi

MSA (Measurement System Analysis) : lm Sistemleri Analizi

MSDS (Material Safety Data Sheet) : Malzeme Gvenlik Bilgi Fy

SPC (Statistical Process Control) : statiksel Proses Kontrol

PPAP (Production Part Approval Process) : retim Paras Onay Sreci

PSW (Part Submission Warrant) : Para Garanti Mektubu

QFD (Quality Function Deployment) : Kalite Fonksiyon Dalm

Geri dn   |   Ana sayfa